Жижиг дунд үйлдвэрлэл

Жижиг, дунд үйлдвэрлэл (ЖДҮ) нь ногоон эдийн засаг руу шилжих шилжилтэд чухал нөлөөтэй. Учир нь Дэлхийн банкны судалгааны үр дүнд ЖДҮ нь хөгжиж буй улсуудын ажил эрхлэлтийн 40%, дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)-ний 60 хүртэлх хувийг дангаар бүрдүүлдэг байна.

Тиймээс ЖДҮ-ийн салбарыг бодлогоор хөхүүлэн дэмжих нь ажил эрхлэлтийг нэмэгдүүлэх, ядуурлыг бууруулахын зэрэгцээ хүртээмжтэй эдийн засгийн өсөлтийг бүрдүүлэх тулгуур болж өгнө.

Монгол Улсын хэмжээнд 2018 оны байдлаар 170,166 аж ахуйн нэгж (ААН) Үндэсний статистикийн хороонд бүртгэлтэй байдаг ба үүний 85,749 ААН нь тогтмол үйл ажиллагаа явуулж байна. Жил бүр Монгол банкнаас “Жижиг дунд үйлдвэрлэлийн хөгжил, санхүүжилтийн байдал” түүвэр судалгааг бэлтгэн гаргадаг ба энэхүү судалгаанаас ЖДҮ-ийн өнөөгийн байдал, тулгарч буй гол бэрхшээлийг харах боломжтой.

Ногоон эдийн засгийн шилжилтийг ногоон ЖДҮ түүчээлэх болно. ЖДҮ нь хурдан дасан зохицох чадвартай учир ногоон эдийн засгийн хөгжилд хурдан дасан зохицох боломжтой бөгөөд ажлын байрны чухал эх үүсвэр болох юм.

Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхим (МҮХАҮТ) ЖДҮ-г ногоон хөгжилд хөтлөх олон ажлыг хийж байна. 2017 онд МҮХАҮТ нь байгальд ээлтэй үйлдвэрлэл үйлчилгээ үзүүлж буй аж ахуйн нэгжүүдийг дэмжин урамшуулах үүднээс "Тогтвортой үйлдвэрлэл, цэвэр үйлдвэрлэл"-ийн үнэлгээ сургалт, хууль эрх зүй, худалдаа үйлдвэрлэлийн хүрээнд байгальд ээлтэй бизнес эрхлэгчдийн нийтлэг эрх ашиг, бодлогыг хамгаалан төлөөлж, тулгарч буй асуудал бэрхшээлийг нэгтгэн төрийн бодлого, шийдвэр, хууль дүрэмд саналыг хүргүүлэх, түүнд нөлөөлөх зорилготой “Ногоон бизнесийн зөвлөл”, "Усны бодлогын зөвлөл", "Сэргээгдэх эрчим хүчний" зөвлөлийг байгуулсан. Мөн “Органик бүтээгдэхүүн”, “Ногоон буудал” зэрэг эко шошгыг шаардлага хангасан аж ахуй нэгжүүдэд олгож байна. 

Холбоос: Монголын үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим

ЖДҮ эрхлэгч нарт хамгийн тулгамдсан асуудал бол санхүүжилт билээ. Одоогийн байдлаар зарим байгальд үр ашигтай технологи бусад технологийг бодвол илүү өртөг өндөртэй байдаг учир ЖДҮ эрхлэгчдэд хямд санхүүжилтийн эх үүсвэр хэрэгтэй болдог. Энэхүү асуудлыг шийдэхээр Монголын банкны холбоо “Тогтвортой санхүүжилтийн хөтөлбөр”-ийг санаачлан банкууд зээл олгохдоо тухайн компанийн үйл ажиллагаа хэр байгальд ээлтэй эсэхэд шалгуур тавьдаг болоод байна. Мөн “Ногоон зээлийн сан”-г санаачлан энэхүү сангаар дамжуулан байгальд ээлтэй ЖДҮ-үүдийг санхүүжүүлэхээр ажиллаж байна. Хас банк “Уур амьсгалын ногоон зээлийн сан”-гийн санхүүжилтээр байгальд ээлтэй ЖДҮ-ийг хямд эх үүсвэрээр санхүүжүүлж эхэлжээ.

Санал болгох